Tο άρθρο μας έστειλε: ο χειρουργός ιατρός κ. Πανουσόπουλος Ηλίας

Με τον όρο αυτό χαρακτηρίζονται οι μικρές προσεκβολές του εσωτερικού χιτώνα του εντέρου (σαν μικρά σακουλάκια ) μέσα από τρύπες, οι οποίες δημιουργούνται στους μυς που ενισχύουν το τοίχωμα του πεπτικό σωλήνα. Πιο συχνά τα εκκολπώματα εμφανίζονται στο παχύ έντερο. Στην πλειοψηφία τους είναι επίκτητα. Δημιουργούνται δηλαδή κατά την διάρκεια της ζωής και πολύ πιο σπάνια υπάρχουν από τη γέννηση. Εμφανίζονται στο 40-50% των ατόμων ηλικίας άνω των 50 ετών. Με τον όρο εκκολπωμάτωση εννοούμε την ύπαρξη μεγάλου αριθμού εκκολπωμάτων στο παχύ έντερο. Η εκκολπωματίτιδα είναι η φλεγμονή των εκκολπωμάτων.

Αιτιολογία

Ο βασικότερος παράγοντας για την εμφάνιση των εκκολπωμάτων είναι από τη μια η αύξηση της πίεσης στο εσωτερικό του εντέρου από διαταραχές της κινητικότητάς του κι από την άλλη η μείωση της ανθεκτικότητας του τοιχώματος του εντέρου λόγω της ηλικίας.

Συμπτώματα- Επιπλοκές

Τα εκκολπώματα αν δε φλεγμαίνουν συνήθως ΔΕΝ προκαλούν συμπτώματα. Ο μεγαλύτερος αριθμός ασθενών ΔΕΝ γνωρίζει την ύπαρξή τους και τα ανακαλύπτει τυχαία κατά την διάρκεια εξετάσεων για διερεύνηση άλλου νοσήματος.

Αν η εκκολπωμάτωση προκαλέσει συμπτώματα ποιά είναι αυτά; Κυρίως το κωλικοειδές άλγος της κοιλιάς που εντοπίζεται συνήθως στο αριστερό κάτω πλάγιό της. Μπορεί να διαρκέσει ώρες ή και μέρες. Η λήψη τροφής επιδεινώνει τον πόνο, ο οποίος βελτιώνεται με την αποβολή αερίων ή κοπράνων. Η εξέταση της κοιλιάς αναδεικνύει διατεταμένο (πρησμένο, φουσκωμένο) έντερο ή και ψηλαφητή μάζα στην αριστερή κάτω κοιλιά.

Η εκκολπωματίτιδα συμβαίνει στο 20% περίπου των ασθενών με εκκολπώματα. Αποτελεί σοβαρή επιπλοκή και οφείλεται στον εγκλωβισμό κοπράνων και μικροβίων μέσα στα εκκολπώματα. Αν η φλεγμονή είναι αρκετά σοβαρή ή αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα εξελίσσεται σε απόστημα, τοπική ή γενικευμένη περιτονίτιδα ή στη δημιουργία συριγγίων με διπλανά όργανα (πεπτικός σωλήνας, ουροδόχος κύστη, κόλπος). Η χειρουργική επέμβαση είναι απαραίτητη.

Οι φλεγμονές που υποτροπιάζουν συμβάλλουν στην πάχυνση του τοιχώματος του εντέρου, με συνέπεια τη στένωση του αυλού του (ειλεός). Και η κατάσταση αυτή απαιτεί χειρουργική αντιμετώπιση. Εκτός από την φλεγμονή μία επίσης σοβαρή επιπλοκή της εκκολπωμάτωσης είναι η αιμορραγία. Το 20% των περιπτώσεων θα χρειαστεί ιδιαίτερη αντιμετώπιση (μεταγγίσεις κ.λ.π.), ενώ το υπόλοιπο 80% θα υποχωρήσει αυτόματα.

Είναι λοιπόν ξεκάθαρο ότι η εκκολπωμάτωση του παχέος εντέρου αποτελεί καλοήθη πάθηση, η οποία μπορεί να επιφέρει σοβαρότατες επιπλοκές. Απαιτείται παρακολούθηση και σωστή αντιμετώπιση.

Διάγνωση

Η διάγνωση τίθεται με μια σειρά εξετάσεων όπως ο βαριούχος υποκλυσμός ("ειδική" ακτινογραφία του παχέος εντέρου), η κολοσκόπηση (κυρίως για τον αποκλεισμό κι άλλων συνοδών παθήσεων, όπως πολυπόδων κ.λ.π ή όταν η εκκολπωμάτωση εκδηλώνεται με αιμορραγία από το έντερο). Ο υπέρηχος και η αξονική τομογραφία χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση των επιπλοκών και ορισμένες φορές θεραπευτικά (παρακέντηση-παροχέτευση αποστημάτων) στην προσπάθεια αποφυγής της χειρουργικής επέμβασης.

Καρκίνος και εκκολπώματα

Τα εκκολπώματα ΔΕΝ είναι προκαρκινική κατάσταση και ΔΕΝ προδιαθέτουν σε κακοήθεια του παχέος εντέρου. Μπορούν όμως ΝΑ ΣΥΝΥΠΑΡΧΟΥΝ με καρκίνο του εντέρου.

Κληρονομικότητα και εκκολπώματα

ΔΕΝ έχει αποδειχθεί ότι υπάρχει κληρονομική προδιάθεση.

Θεραπεία

Η ασυμπτωματική εκκολπωμάτωση δεν απαιτεί ειδική θεραπεία. Συνιστάται κατανάλωση φρούτων, λαχανικών και χορταρικών σε μεγάλες ποσότητες. Αν τα εκκολπώματα κάνουν συμπτώματα συνιστάται αύξηση της κατανάλωσης φυτικών ινών και του προσλαμβανόμενου νερού (καταπολέμηση της δυσκοιλιότητας ΟΧΙ με φάρμακα αλλά διαιτητικά).

Η εκκολπωματίτιδα αντιμετωπίζεται συντηρητικά και συνήθως σε νοσοκομειακό περιβάλλον (με ορρούς, αντιβιοτικά, στέρηση της τροφής από το στόμα κ.λ.π) προκειμένου να αποφευχθούν οι σημαντικές επιπλοκές.

Η χειρουργική αντιμετώπιση ενδείκνυται:

• σε μεγάλες αιμορραγίες που απαιτούν επανειλημμένες μεταγγίσεις και θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή του ασθενούς.
• σε διάτρηση του εντέρου που οδηγεί σε περιτονίτιδα.
• σε περιπτώσεις ειλεού.
• σε υποτροπιάζουσες φλεγμονές που έχουν δημιουργήσει συρίγγια με γειτονικά όργανα.
• σε περιπτώσεις που συνυπάρχουν όγκοι του εντέρου με τα εκκολπώματα.